Tiết 73-74 VH:
BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

(Trích Dế Mèn phiêu lưu kí - Tô Hoài)
Ngày dạy:

I. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
-Hiểu được nội dung, ý nghĩa của Bài học đường đời đầu tiên.
Thấy được tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích.
II.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1. Kiến thức:
-Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi.
-Dế Mèn: một hình ảnh đẹp của tuổi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột và kiêu ngạo.
-Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc trong đoạn trích.
2.Kĩ năng:
-Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả.
-Phân tích các nhân vật trong đoạn trích.
-Vận dụng được các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả.
III.PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Tranh - bảng phụ - phiếu học tập.
IV.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC:
1.Ổn định lớp:
2.Bài cũ:
-Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3.Bài mới:
-Trên thế giới và ở nước ta có những nhà văn nổi tiếng gắn bó cả đời viết của mình cho đề tài trẻ em – một trong những đề tài khó khăn và thú vị bậc nhất. Tô Hoài là một tác giả như thế.
-Truyện đồng thoại đầu tay của Tô Hoài “Dề Mèn phiêu lưu ký” (1941) đã và đang được hàng triệu người đọc các lứa tuổi vô cùng yêu thích.
-Vậy Dề Mèn là ai? Chân dung và tính nết nhân vật dộc đáo này như thế nào, bài học cuộc đời đầu tiên mà anh ta nếm trải ra sao? Đó chính là nội dung bài học đầu tiên của học kì II này.





Hoạt động của Thầy
Hoạt động của Trò
Nội dung

-Giáo viên - Hướng dẫn học sinh đọc VB
+ Kể tóm tắt
+ Tìm hiểu các chú thích
GV: Bút danh Tô Hoài là kỷ niệm ghi nhớ quê hương: sông Tô Lịch & huyện Hoài Đức. Ngoài Dề Mèn phiêu lưu ký, Tô Hoài còn viết rất nhiều truyện đặc sắc khác: Võ sĩ Bọ Ngựa, Đàn chimn gáy, Chú Bồ Nông.
VB có thể được chia làm mấy đoạn? Nêu ý chính của mỗi đoạn? Phần nội dung kể về bài học đường đời đầu tiên của Dề Mèn có các sự việt chính nào? Theo em, sự việc nào trong các sự việt trên là nghiêm trong nhất dẫn đến bài học đường đời đầu tiên của Dề Mèn? Truyện được kể bằng lời của nhân vật nào? Tác dụng của ngôi kể ấy?
-Cho học sinh đọc lại phần I.
Dề Mèn tự giới thiệu và miêu tả mình như thế nào? Trong phần đầu chương này, tính nết dế mèn có điều gì hay, điều gì dở? Tác giả đã có những đặc sắc gì khi miêu tả Dề Mèn
GV: Đây là một đoạn văn rất đặc sắc, có thể coi là mẫu mực của miêu tả loài vật. Tác giả đã miêu tả khá kỹ hầu hết các bộ phận chính của ngoại hình Dề Mèn & những hành động của Dề Mèn để tập trung làm nổi bật vẻ đẹp cường tráng của 1 chàng dế thanh niên. Cái tài của tác giả là qua việc miêu tả ngoại hình còn bộc lộ được tính nết, thái độ của nhân vật. Đằng sau các từ ngữ, hình ảnh, ta thấy hiện ra những nét tính cách nổi bật có cả nét đẹp lẫn nét chưa tốt trong nhận thức & hành động của 1 chàng dế thanh niên trước ngưỡng cửa của tuổi trưởng thành.
- GV gọi học sinh đọc lại đoạn 2 & hỏi: Cảnh Dề Mèn sang chơi nhà Dế Choắt, thái độ, lời lẽ, cách xưng hô, giọng điệu của Dề Mèn đối với Dế Choắt kẻ cả, hách dịch, coi thường. Hãy chứng tỏ điều đó qua nghệ thuật kể sinh động của tác giả?










Như vậy, dưới mắt Dế Mèn, Dế Choắt hiện ra như thế nào? Điều đó đã tô đậm thêm tính cách gì của Dế Mèn?
Em hãy nêu tóm tắt các sự việc diễn biến câu chuyện Dế Mèn trêu Chị Cốc?
Hết coi thường Dế Choắt, Dế Mèn lại gây sự với Cốc to lớn hơn mình. Vì sao Dế Mèn dám gây sự với chị Cốc to lớn hơn mình?



Em hãy nhận xét cách Dế Mèn gây sự với Cốc bằng câu hát: “Vặt lông…”?



Việc Dế Mèn dám gây sự với Cốc lớn khỏe hơn mình gấp bội có phải là hành động dũng cảm không? Vì sao?